Patrimonio – Turismo Gondomar

Muiños da Serra

Turismo Gondomar — Tue, 24 Oct 2023 08:13:03 +0000

Estes muíños hidráulicos deben o seu nome á proximidade cun antigo serradoiro de madeira, xa desaparecido, que tamén empregaba a enerxía da auga do río que baixa de Morgadáns. Comparten territorio co topónimo Muíños Novos, aínda que este último abrangue unha área máis ampla. Os dous muíños, coñecidos como de herdeiros, foron rehabilitados en 2003-2004 con fondos da Comunidade de Montes, converténdose nunha aula etnográfica dedicada á divulgación do patrimonio. Unha placa conmemorativa, instalada no muíño de abaixo, agradece a colaboración dos herdeiros, da empresa Construbesa Miñor e do arquitecto responsable da obra. Son construcións tradicionais de tipoloxía de canle, con moega única e cubertas adaptadas ao terreo: unha vertente no muíño superior e dúas desiguais no inferior. Este último conserva elementos singulares de protección simbólica, como sete cruces gravadas na xamba e no lintel da entrada. O contorno ten un notable valor etnográfico e paisaxístico, coa presenza dunha escaleira de pedra que dá acceso ao conxunto, unha fonte de dobre biqueira, un pequeno pío de lavar roupa e os restos do cubo cilíndrico do antigo serradoiro, aínda visibles na estrutura de granito fronte aos muíños.

Peto de Ánimas de Piñeiro

Turismo Gondomar — Mon, 23 Oct 2023 09:21:55 +0000

Este peto, mandado construír á devoción de José Mª Troncoso no ano 1852, segundo se pode ler no remate do nicho do retablo, conserva restos da policromía no nicho con representación das ánimas no lume presididas pola Virxe do Carme, nunha escenografía que lembra á do retablo xa citado da parroquial; pola contra, non conserva a cruz e os pináculos de remate. A representación do purgatorio está pintada directamente sobre a pedra, e ao pé, a duras penas, pódese ler: BENDITAS ÁNIMAS. Aínda mantén culto. Rehabilitado no ano 2020

Este Peto de Ánimas, mandado construir a la devoción de José Mª Troncoso en el año 1852, según se puede leer en el final del nicho del retablo, conserva restos de la policromía en el nicho con representación de las ánimas en el fuego presididas por la Virgen del Carme, en una escenografía que recuerda a la del retablo ya citado de la parroquial; por el contrario, no conserva la cruz y los pináculos de final. La representación del purgatorio está pintada directamente sobre la piedra, y al pie, la duras penas, se puede leer: BENDITAS ÁNIMAS. Aún mantiene culto. Rehabilitado en el año 2020

Cruceiro de Canelas

Turismo Gondomar — Mon, 23 Oct 2023 08:01:45 +0000

Este cruceiro, agora situado en Canelas, é o que antigamente estivo situado noutra localización do barrio de Peroleira. Actualmente localízase nun terreo cedido con fins comunais de superficie abonda para a circulación do carro de froitos de San Miguel canda a festa que se celebra na súa honra no mes de Setembro. Na década dos cincuenta do pasado século a cruz desequilibrouse accidentalmente e fíxose anacos polo que o abade da parroquia decidiu encargar outra que a substituíse. O elixido para esculpila foi o escultor Camilo Nogueira. A antiga cruz, gardada durante case cincuenta anos, unha vez restaurada por Bienvenido Besada, colocouse en 1999 no actual recinto de festas, rematando por compoñer o restaurador con pezas atopadas o chamado Cruceiro Abalado.

Este crucero, ahora situado en Canelas, es lo que antiguamente estuvo situado en el barrio de Peroleira. Actualmente se sitúa en un terreno cedido con fines comunales de superficie es suficiente para la circulación del carro de frutos de San Miguel a la vez que la fiesta que se celebra en su honra en el mes de Septiembre. En la década de los cincuenta del pasado siglo a cruz se desequilibró accidentalmente y se hizo trozos por lo que el abad de la parroquia decidió encargar otra que la sustituyera. El elegido para esculpila fue el escultor Camilo Nogueira. La antigua cruz, guardada durante casi cincuenta años, una vez restaurada por Bienvenido Besada, se colocó en 1999 en el actual recinto de fiestas, finalizando por componer el restaurador con piezas encontradas el llamado Crucero Abalado.

Capela Virxe das Mercedes

Turismo Gondomar — Thu, 19 Oct 2023 07:30:57 +0000

Templo dun só tramo para nave e ábsida rectangular. A fachada é lisa cunha portada en arco de medio punto. Ten incrustados dous brasóns con distintas armas de incerta liñaxe

Templo de un solo tramo para nave y ábside rectangular. La fachada es lisa con una portada en arco de medio punto. Tiene incrustados dos blasones con distintas armas de incierto linaje

Capela de San Roque

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 12:25:26 +0000

No lugar onde hoxe se ergue a Capela de San Roque xa existía, segundo consta, unha construción con esta mesma advocación no ano 1754. Debido a posibles problemas estruturais, foi necesaria a súa reconstrución desde os cimentos en 1821, como indica unha inscrición gravada na súa fachada principal. Ao longo do tempo, a capela sufriu diversas reformas, entre as que destaca a ampliación da cabeceira para acoller a sancristía. Presenta unha planta rectangular moi sinxela e unha cuberta a dúas augas, mantendo unha estética modesta pero chea de encanto tradicional. O recinto das festas que acompaña á capela naceu a partir de traballos de nivelación do terreo, co fin de crear unha plataforma case horizontal. No lateral norte delimitouse o espazo con muretes de pedra de granito, posteriormente reforzados con grandes bloques de formigón que aínda se conservan. Neste recinto celébranse cada ano as tradicionais festas na honra a San Roque e á Virxe do Libramento, momentos de gran devoción e encontro veciñal.

El templo, originalmente de menores proporciones, fue reedificado en 1821, tal como aparece en una inscripción en la fachada. Se trata de una sola nave de planta rectangular, que, exteriormente, se presenta en cantería de granito.

Igrexa de San Miguel de Peitieiros

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 12:20:02 +0000

Esta igrexa, reconstruída probablemente no século XVIII sobre unha antiga edificación románica do século XII, combina o encanto do estilo románico con elementos barrocos e modernos que lle foron engadidos ao longo do tempo. Ten unha planta en forma de cruz latina. Na súa fachada principal destaca unha portada románica, que conserva restos da igrexa orixinal. Está formada por un arco de medio punto con tres arquivoltas e un tímpano decorado con figuras humanas, onde destaca a figura central de Cristo cos brazos abertos en cruz. As columnas teñen capiteis con motivos vexetais e cabezas humanas, e as bases están adornadas con deseños xeométricos. No interior, aínda se poden ver marcas de canteiros antigas nas pedras, que nos falan da longa historia do edificio, aínda que algunhas destas marcas foron feitas tamén en épocas máis recentes. Antes das reformas dos anos corenta do século XX, a fachada tiña unha doble espadana e unha porta sinxela, probablemente froito dunha reforma do século XIX que eliminou os elementos románicos orixinais. Por iso, moitos dos restos románicos que vemos hoxe foron reutilizados doutro lugar, o que reforza a idea de que a igrexa ten raíces moi antigas, posiblemente do século XII. Segundo a tradición oral, estes restos pertencían á antiga ermida de Santa María do Crasto, situada no lugar de Curuto, que forma parte desta ruta. Sen embargo, non hai documentos que o confirmen, e o tamaño das arquivoltas parece demasiado grande para unha ermida pequena. Outra hipótese é que o tímpano que vemos hoxe representa un Calvario con Cristo crucificado, a Virxe e San Xoán, e que tamén podería ter esa orixe medieval. A parte barroca da igrexa, seguramente do século XVIII, destaca pola capela maior con bóvedas de granito e as capelas laterais, onde aínda se conservan elementos artísticos dese período, como unha cruz procesional restaurada en 1742 e o retablo da Virxe do Carme.

Iglesia San Vicente de Mañufe

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 12:14:44 +0000

Este templo, datado no século XVIII, é un exemplo representativo do barroco galego. Presenta planta de cruz latina e destaca polas súas notables proporcións arquitectónicas.

Na fachada principal, preside o conxunto unha figura policromada de San Vicente, santo ao que está dedicada a igrexa. Xa no interior, salientan os púlpitos situados a ambos lados do altar, elementos pouco habituais nas igrexas parroquiais da contorna.

Un detalle singular atópase no campanario, coroado por unha cúpula sobre a que se ergue unha figura humana de pedra, representada sentada e abrazada á cruz. Segundo a tradición oral, esta escultura simbolizaría ao mestre construtor do templo, deixando unha marca persoal na obra.

Igrexa de San Cristovo

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 10:42:39 +0000

Templo sinxelo dunha nave, situada no barrio de As Laxes. Segundo a inscrición que aparecen no exterior do muro (1731 e 1735) trátase dunha construción do século XVIII; aínda que sufriu restauracións no ano 1906, segundo a lenda do cara sur.

Templo sencillo de una nave, ubicada en el barrio de As Laxes. Según la inscripción que aparecen en el exterior del muro (1731 e 1735) se trata de una construcción del siglo XVIII; aunque sufrió restauraciones en el año 1906, según la leyenda de la cara sur.

Igrexa de San Martiño de Borreiros

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 09:35:43 +0000

Templo dunha soa nave de planta rectangular á que se lle engadiron, polo cara norte, un espazo para a sancristía e outro para unha capela. A fachada está flanqueada por dúas pilastras que se coroan con pináculos de pedra e un campanario de dous ocos. Unha inscrición da fachada sinala o ano 1785.

Templo de una sola nave de planta rectangular a la que se le añadieron, por el cara norte, un espacio para la sacristía y otro para una capilla. La fachada está flanqueada por dos pilastras que se coronan con pináculos de piedra y un campanario de dos huecos. Una inscripción de la fachada señala el año 1785

Capela da Virxe da Luz

Turismo Gondomar — Tue, 17 Oct 2023 09:29:55 +0000

Trátase dun templo dunha nave e capela de planta rectangular. A capela maior é máis baixa e estreita que a nave. Segundo unha inscrición localizada no arco da fachada, data do S.XVIII: “ANO DE 1723”
A fachada principal presenta un arco de medio punto, con inscricións de difícil lectura.
Localízase á beira esquerdo da estrada que leva ao barrio do Telleiro, en ” A Xunqueira”..

Se trata de un templo de una nave y capilla de planta rectangular. La capilla mayor es más baja y estrecha que la nave. Según una inscripción localizada en el arco de la fachada, data del S.XVIII: “AÑO DE 1723″ A fachada principal presenta un arco de medio punto, con inscripciones de difícil lectura. Se localiza al lado izquierdo de la carretera que lleva al barrio del Telleiro, en ” A Xunqueira”.